ضدعفونی کردن ابزار دندانپزشکی

ضدعفونی کردن ابزار دندانپزشکی

استفاده از مواد ضدعفونی کننده می تواند با کنترل آلودگی های میکروبی محیط و کاهش کلونیزاسیون میکروب ها, خطر انتقال بیماری های مسری را کاهش دهد. یا توجه به اینکه اولویت های ویژه در مراکز خدمات بهداشتی و درمانی کنترل انتقال عفونت ها در محیط کار دندانپزشکی به دلیل تماس مداوم با ترشحات آلوده دهانی و آغشته به خون بیماران است، استریل کردن جز جدا نشدنی در دندانپزشکی بوده که مدام صورت می گیرد تا لوازمی تمیز و سالم در دسترس دندانپزشک باشد. در استریلیزاسیون فرآیند هایی شیمیایی و فیزیکی روی لوازم انجام می شود و کمک می کند تا تمام آلودگی ها از بین برود. با این کار تمام عوامل انتقال دهنده بیماری مثل قارچ، باکتری، هاگ باکتری و ویروس از سطح اجسام پاک می شوند و پزشک می تواند با خیال راحت از آنها استفاده کند.

هدف اصلی محافظت از بیمار، سلامت در برابر عفونت و ارائه درمان با کیفیت در محیطی عاری از میکروب است. انجمن‌های دندانپزشکی دستورالعمل‌هایی را به متخصصان دندانپزشکی توصیه کرده اند که شامل پیروی صحیح از مراحل استریل کردن ابزار و هندپیس است که منجر به بهبود کنترل عفونت و مدیریت بیماری می‌شود.

مراحل استریل ابزار دندانپزشکی

• تمیز کردن وسایل
• استریل کردن وسایل
• حفظ و ادامه استریل بودن وسایل

نکات مهم در استریل ابزار دندانپزشکی

در زمان استریل کردن ابزارهای دندانپزشکی باید به نکات مهمی توجه کنید. اول اینکه ابزارها را در مدت زمان معینی درون مواد ضدعفونی کننده قرار دهید چون بیش از حد ماندن آنها باعث خوردگی و پوسیدگی ابزارها می شود. نکات دیگر در این باره عبارتند از:

• اولین و مهمترین نکته این است که برای استریل دقیق تر و بهتر باید لوازم را بعد از شستشو درون دستگاه اتوکلاو قرار دهید تا آلودگی به صورت سطحی و عمقی پاک شود.
• غوطه ور شدن ابزارهای دندانپزشکی در محلول شستشو کمک می کند تا آلودگی های عمقی و خشک به راحتی از بین بروند.
•  محلول داخل حمام اولتراسونیک پس از هر بار شستن لوازم باید تعویض شود چون آلودگی های قبلی به لوازم دیگر هم نفوذ خواهد کرد.
• آبکشی وسایل دندانپزشکی بلافاصله پس از استفاده و قبل از قرار گرفتن در حمام اولتراسونیک کاملا ضروری است و باعث تمیز و استریل شدن آنها می شود.
• ابزارهای دندانپزشکی که روکش کروم دارند باید به روش هایی غیر از اولتراسونیک استریل شوند.
•  بخش‌های لولایی لوازم باید قبل از شستن جدا شوند تا بتوان تمام قسمت های تجهیزات را به خوبی استریل کرد.

اهمیت استریل ابزارهای دندانپزشکی و محیط دندانپزشکی

نه تنها به منظور استریل ابزار دندانپزشکی , بلکه برای کنترل عفونت و انتقال بیماری ها لازم است نکات زیر با دقت و وسواس رعایت شود :

• محیط مناسب

اتاق کار دندانپزشکی باید به گونه ای باشد که امکان تمیز کردن و ضدعفونی کردن روزانه آن وجود داشته باشد مثلا” بسیار مهم است دیوارها و کف اتاق و کمد ها قابل شستشو باشند.قسمت شستشوی وسایل از دستشوئی جدا باشد در هنگام کار دندانپزشکی امکان پاشیدن خون و بزاق به اطراف بسیازر زیاد است وتنها با شستشوی مداوم می توان از تمیزی محیط و دستگاه ها مطمئن شد.

• ابزار و وسایل مورد استفاده در استریلیزاسیون

در گذشته از حرارت خشک (فور) جهت استریل ابزار دندانپزشکی در  مطب ها و کلینیک های دندانپزشکی استفاده می شد ولی هم اکنون از حرارت مرطوب و دستگاه اتوکلاو برای این کار استفاده می شود.اتوکلاو های مختلفی جهت استریلیزاسیون وسایل دندانپزشکی وجود دارد ولی بهتر است از اتوکلاو هائی استفاده شود که دستگاه خشک کن ووکیوم دارند.در ضمن انواعی که فیلتر های ضد باکتری دارند بر بقیه ارجهیت دارند.

بسیار مهم است که کلیه وسایل دندانپزشکی که در دهان بیمار به کار برده می شود (از جمله آنگل وسر توربین ) استریل گردند.از دیگر وسایلی که در دندانپزشکی برای تمیز کردن ابزار دندانپزشکی استفاده می گردد دستگاه اولتراسونیک است.این دستگاه با ایجاد امواج اولتراسونیک ذرات چسبیده به ابزار دندانپزشکی را کاملا” تمیز کرده و آن ها را آماده برای استریل کردن می کند.

• مواد مصرفی

هم اکنون مواد ضدعفونی کننده زیادی در دسترس است که برای ضدعفونی کردن ابزار، سطوح و کف مطب ودست دندانپزشکان به کار می رود.دقت نمائید که مطب انتخابی شما حتما” از این مواد استفاده نماید.در هنگام کار بر روی یک بیمار بسیاری از قسمت های یونیت وصندلی دندانپزشکی توسط نایلون های مخصوص یک بار مصرف پوشیده می شود وپس از اتمام کار بیمار تعویض می گردد .سایر سطوح یونیت باید توسط مواد ضدعفونی کننده تمیز گردند.دندانپزشک و دستیاران وی حتما” باید از دستکش یکبار مصرف برای هر بیمار استفاده نمایند.

پک های مخصوصی برای استریل ابزار دندانپزشکی وجود دارد که ابزار  پس از تمیز شدن در آن ها قرار گرفته و در اتوکلاو قرار می گیرد تغییر رنگ نشانگر روی این پک ها نشاندهنده استریل بودن وسایل است. آینه ها و آبسلانگ های یک بار مصرف در معاینه دندان ها کاربرد دارند.برخی از مطب ها استفاده از وسایل یک بار مصرف را به عنوان تبلیغی بر تمیزی و استریلی مطب مطرح می نمایند .باید دانست بسیاری از ابزار دندانپزشکی یک بار مصرف نیستند وباید به درستی استریل شوند و تنها کاربرد چند قطعه یک بار مصرف دلیل بر رعایت همه نکات نمی باشد.

• نیروی انسانی آموزش دیده وکار آمد

تمام نکاتی که در فوق مطرح شد هنگامی موثر است که پرسنل مطب تجربه، دانش و اهتمام لازم برای به کار گیری آن ها را داشته باشند. صرف داشتن انوکلاو برای مطمئن شدن از استریل ابزارالات دندانپزشکی کافی نیست .مسئول استریلیزاسیون مطب باید اطلاعات کافی از این فرآیند داشبه باشد و ترجیحا” تحصیلات دانشگاهی در این زمینه داشته باشد.نطارت مداوم دندانپزشک بر فرآیند های استریلیزاسیون الزامی است.کلیه پرسنل مطب باید در سلامت کامل باشند ودر مقابل بیماری هائی نظیر هپاتیت بی واکسینه شده باشند.

تفاوت استریل کردن با ضدعفونی کردن

استریل کردن با ضدعفونی کردن تفاوت های زیادی دارد. قطعا شما نمی توانید این دو را جایگزین یکدیگر کنید. با استریل کردن شما می توانید سطوح را به خوبی تمیز کنید و تعداد میکروب های موجود را کاهش دهید اما با ضد عفونی کردن میکروب‌ها به طور کامل از بین می روند و این می تواند برای تجهیزات پزشکی بهترین گزینه باشد. گرد و خاک و آلودگی سطحی با استریل کردن از بین می رود اما شما برای از بین بردن آلودگی های عمقی نیاز به ضد عفونی کردن دارید. برخی میکروب ها در مقابل مواد ضدعفونی کننده مقاومت نمی کنند.

 وقتی تفاوت استریل کردن و ضدعفونی کردن را بدانید قطعا می توانید در شرایط خاص به بهترین شکل از آنها استفاده کنید بهترین نتیجه را هم مشاهده کنید. با استریل کردن، خطر انتشار میکروب تا حد زیادی کاهش پیدا می کند. طبق استانداردهای جهانی شما برای حذف کامل آلودگی سطوح نیاز به ضدعفونی کردن آن دارید. مواد ضدعفونی کننده از مواد شیمیایی تولید می شوند به همین دلیل تاثیرگذاری بیشتری روی آلودگی دارند. مواد ضدعفونی کننده نقشی در تمیز کردن سطوح ندارند و هدف آنها فقط میکروب است که روی آن تمرکز دارند. برای لوازم پزشکی باید از هر دو روش استفاده کنید.